Provinciale Statenverkiezingen 1987

Uit: L. Koeneman, P. Lucardie en G. Voerman, 'Kroniek 1987. Overzicht van de partijpolitieke gebeurtenissen van het jaar 1987' in: R.A. Koole (red.), Jaarboek 1987. Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (Groningen 1988), 16-57, aldaar 16-18.

Provinciale Statenverkiezingen 1987

Op 18 maart werden de Provinciale Staten gekozen. De opkomst was laag: 66,0%, minder dan in 1982 (67,9%). Toch zagen velen deze verkiezingen als “mid-term elections”, een tussentijdse test van de populariteit van de regerende coalitie. De uitslag werd dan ook meteen “vertaald” in fictieve Tweede Kamerzetels; CDA en VVD zouden zo op 51 respectievelijk 24 zetels terugvallen en hun meerderheid verliezen. Oppositieleider Kok duidde de uitslag als een “gele kaart” voor het kabinetsbeleid en een belangrijke verschuiving in de Nederlandse politiek. Hij kon echter niet ontkennen dat zijn partij, de PvdA, eveneens een fictieve Tweede Kamerzetel zou verliezen.

Vergeleken met de Kamerverkiezingen van 1986 liep de aanhang voor alle grote partijen in 1987 terug en wisten de kleine partijen ter linker en rechter zijde zich redelijk te herstellen. Een dergelijke vergelijking blijft echter riskant. Regionale factoren speelden in 1987 wel degelijk een rol, vooral in provincies als Limburg en Friesland waar regionale partijen met succes aan de verkiezingen deelnamen.

De Fryske Nasjonale Party verloor weliswaar een zetel ten opzichte van 1982, maar de pas opgerichte Partij Nieuw Limburg kwam met 4 zetels de Provinciale Staten binnen. Deze partij trok vooral kiezers die voordien op het CDA gestemd hadden.Naast deze regionale partijen wonnen nog twee kleine partijen een zetel: de Groenen in Noord-Holland en de Socialistiese Partij in Noord-Brabant. De Centrumpartij en de daarvan afgesplitste Centrum-Democraten namen in vier provincies aan de verkiezingen deel maar verkregen nergens een zetel; de zetel van de Centrumpartij in Flevoland ging verloren.

De Provinciale Staten van Flevoland waren in 1985 voor het eerst ver­kozen en werden nu tegelijk met de elf andere Staten opnieuw gekozen. Het feit dat Flevoland bij de Statenverkiezingen van 1982 nog deel uit­maakte van Overijssel bemoeilijkt vergelijkingen per provincie van die ver­kiezingen met die van 1987. Het totaal aantal Statenzetels werd uit­gebreid van 705 in 1982 tot 748 in 1987; daarvan profiteerde niet alleen Fle­voland maar ook Gelderland, dat vanwege bevolkingsgroei 4 zetels meer kreeg.

Vergelijkingen van deze verkiezingen met andere wordt bovendien ge­compliceerd door samenwerkingsverbanden, met name tussen CPN, PPR en PSP en tussen GPV, RPF en SGP. In de tabel, die een overzicht biedt van zeteltallen en stempercentages van de Statenverkiezingen van 1982 en 1987, zijn de resultaten voor deze groepen van partijen dan ook gecombineerd, ook al dienden zij in sommige provincies zelfstandige lijsten in.

tabel uitslag Provinciale statenverkiezingen

 

1982

1987

 

%

zetels

%

zetels

PvdA

21,9*

163*

33

262

CDA

33,4

248

33

254

VVD

22,2

150

15,5

112

D66

8,3

54

6,7

45

GPV/RPF/SGP

  5,3

36

4,8

35

CPN/PPR/PSP

7,8

51

4,8

32

PNL

-

-

0,4

4

FNP

0,3

3

0,2

2

Groenen

 

 

0,3

1

SP

0,6

0

0,2

1

overig

0,2

0

1,1

0

totaal

100

705

100

748 

* N.B.: hierbij zijn de stemmen en zetels van een gecombineerde PvdA­/PPR lijst in de provincie Utrecht inbegrepen.

Laatst gewijzigd: 1 13-09-2012 12:57:23