Forum voor Democratie partijgeschiedenis

Door: Paul Lucardie

Thierry Baudet, de gepromoveerde jurist en publicist die de partij heeft opgericht, behoorde in 2013 tot de initiatiefnemers van het burgerinitiatief tegen het verdrag van de EU met Ukraïne. Dank zij dit burgerinitiatief werd hierover in april 2016 een referendum gehouden waarbij een meerderheid van de opgekomen kiezers het verdrag afwees. In de aanloop naar het referendum had Baudet het Forum voor Democratie opgericht, dat als denktank echter ook een breder doel zou moeten dienen: de vernieuwing van de democratie in Nederland. Het Forum organiseerde openbare debatten in Amsterdam en andere steden. In september 2016 presenteerde Baudet samen met zijn promotor Paul Cliteur (hoogleraar Encyclopedie van het recht in Leiden) een rapport over het referendum aan de PVV, die de aanbevelingen meteen overnam. De verrassing was groot toen hij kort daarna aankondigde met het Forum aan de Tweede-Kamerverkiezingen van 2017 te gaan deelnemen. Zelf noemde hij (in een interview met Elsevier van 8 oktober 2016) als belangrijke reden de weigering van de regering om het besluit van het referendum uit te voeren.

Het Forum beschouwt zelf democratische vernieuwing als belangrijkste agendapunt. Het bestaande systeem is in feite een 'partijkartel': circa 10.000 actieve leden van gevestigde partijen die de macht verdelen, niet alleen in regering en parlement maar ook bij de gemeenten, de publieke omroep, de zorg en andere instanties. Om dat kartel te doorbreken wil het Forum bindende referenda en directe verkiezing van burgemeesters invoeren, maar ook meer partijloze bestuurders recruteren. Het lidmaatschap van de Europese Unie zou in een referendum ter discussie gesteld en – als het aan de partij lag – opgezegd dienen te worden. Baudet zelf verdedigde onder meer in zijn proefschrift de stelling dat democratie alleen op nationaal niveau mogelijk is, dus kan de EU nooit democratisch functioneren. Het nationalisme van het Forum lijkt een etnisch karakter te hebben: immigranten moeten niet alleen integreren maar ook ‘assimileren’ aan de heersende cultuur.

Andere standpunten van de partij zijn: onderwijs naar Fins model, dat wil zeggen meer academici voor de klas en een forse salarisverhoging voor onderwijzers en leraren; zwaardere straffen voor geweldsdelicten en salarisverhoging voor politieagenten op straat; asielbeleid naar Australisch model: selectieve opvang van vluchtelingen en alleen tijdelijke arbeidsmigranten; vereenvoudiging en verlaging van belastingen, te realiseren door bezuiniging op ontwikkelingshulp, subsidies (niet verder gespecificeerd) en een minder partijdige publieke omroep.

Veel programmapunten zijn ook te vinden bij andere partijen, zoals PVV, VNL en soms D66 (referendum, onderwijs). Gevraagd naar het onderscheid tussen VNL en het Forum voor Democratie zei Baudet (op een bijeenkomst in Groningen): 'wij zijn gewoon beter'. Anders dan zijn concurrenten richt het Forum zich (zoals de naam al aangeeft) primair op democratische vernieuwing, in Nederland en in Europa.
Aan publiciteit lijkt geen gebrek: in de herfst van 2016 worden Baudet en het Forum in circa 185 artikelen van nationale en regionale dagbladen genoemd, over heel 2016 bijna 280 keer. Dat is minder dan DENK, maar meer dan de Partij voor de Dieren. Baudet en zijn partij zijn bovendien zeer actief op Twitter en Facebook.

Het ledental groeide snel, van 750 in oktober 2016 naar 2000 in januari 2017 en bijna 23.000 in januari 2018. De organisatie wordt centraal geleid: het partijbestuur selecteert kandidaten voor verkiezingen van de Kamer maar ook van Provinciale Staten en gemeenteraden. Provinciale en lokale afdelingen (voor zover aanwezig) fungeren als ‘informele overlegplatforms’ zonder besluitvormende bevoegdheden (Huishoudelijk Reglement, art. 8).

In februari 2018 leidde kritiek op de strakke leiding van Baudet c.s. tot royement en uittreden van een aantal critici, waaronder oud-VVD-senator Robert de Haze Winkelman. Strategische en ideologische meningsverschillen speelden daarbij waarschijnlijk ook een rol: sommige critici hadden ook bezwaar tegen radicale uitspraken van Baudet.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2018 nam het Forum alleen deel in Amsterdam en behaalde daar drie zetels.

 

Laatst gewijzigd: 1 14-05-2018 11:13:54